Anadolu Alevileri’ den özellikle Kızılbaşlar için hangi düşünceyle ortaya atıldığı çok iyi bilinen, ancak açıklanamayan bir suçlama-iftira vardır. Halk arasında “Mum söndü” yada “Mum söndürdü” adıyla yayılan bu suçlamanın kaynağı sünnilik’ e bağlı olan, Alevilik’ i bütün kurumlarıyla dinsiz, sapkın sayan bazı kimselerdir.Bunların sürdükleri köksüz, gerçekle en küçük bir ilgisi bulunmayan bu suçlamaların çok eskilere, İran’ la Osmanlı arasında geçen savaşlara dek gittiği bilimektedir.
Şimdi “Mum söndü” adı altında uydurulan yalanın, bu ağır suçlamaların kaynağını araştıralım. Sünnilikte kaç- göç denen, kadınlara uygulanan örtünme, erkekten kaçınma vardır. Kadın-erkek topluluğu oluşturma, kadın-erkek eşitliği gibi durumlar yoktur. Kadın yaradılış bakımından bile erkekten sonradır, ondan geridir.
Bektaşilik’ te ve Anadolu Aleviliki’ nin diğer kollarında kadın-erkek eşitliği vardır, kaç-göç yoktur, kadınlı erkekli tören düzenleme (ayin-i cem) vardır. Köy Alevilerinde bu ayinlere evli olmayan erkekler giremez, evli erkekler ise törene eşiyle birlikte gelir. Eskiden akşam karanlığında, aydınlık, mum ve yağ lambalarıyla sağlanırdı, o dönemlerde,Alevi olmayan bazı insanlar, tekkelerdeki, kandillerle , şamdanlarla yanan mumları göz önünde bulundurarak, mumların södürülmesiyle karanlıkta birsürü kötülüğün yapıldığı kuruntusuna, kuşkusuna kapılmış ve bu kötü iftirayı atmışlardır. devamı »